Nieuwsbrief
Om de gebruikerservaring van deze site te verbeteren gebruikt deze website cookies. Ik ga akkoord Ik ga niet akkoord
Interreg : European Territorial Co-operation

23 november '17: Leerlingen werken aan herstel monumentale schuur in Raamsdonk
← terug naar overzicht

Leerlingen werken aan herstel monumentale schuur in Raamsdonk
info

De Korte Broekstraat is een monumentale omgeving in het dorp Raamsdonk in de gemeente Geertruidenberg. De panden Korte Broekstraat 2, 3, 5 en 9 zijn rijksmonument. Tegenover Korte Broekstraat 5 staat een schuur, die de status heeft van gemeentelijk monument. Deze schuur is echter danig vervallen en dient nodig te worden gerestaureerd.

Stichting Behoud Monumenten Brabant heeft in samenspraak met de gemeente Geertruidenberg, Het Dongemond College, Restauratie Opleidingsprojecten Zuid-Nederland en Veers Erfgoed een project ontwikkeld om dit monument met inschakeling van VMBO-leerlingen als leer-werkplek te restaureren. Het is bedoeling dat 4 á 6 leerlingen, onder begeleiding van een ervaren leermeester en met ondersteuning van vrijwilligers, dit gaan uitvoeren. De selectie  van de leerlingen gebeurt door de leerkracht van het Dongemond College. De insteek is namelijk om alleen gemotiveerde leerlingen bij dit project 
In te schakelen.

De werkzaamheden worden in 2 fasen uitgevoerd: 2 weken in april 2018 en 2 weken in september/oktober 2018. Dit in verband met de schoolplanning. Voor dergelijke activiteiten is men namelijk gebonden aan de stageperiodes. Het project betreft dus een bootcamp, die in totaliteit een 4-tal weken zal beslaan. “Leren met je handen” op een restauratieproject wordt hier in de praktijk gebracht. Voor Nederlandse begrippen is dit een uniek project. Tot dan toe vond kennisoverdracht alleen in het klaslokaal plaats. Verder is bijzonder dat het hier om VMBO-leerlingen gaat, die nog een keuze maken over de richting die ze willen gaan volgen. Met dit project willen wij ze enthousiasmeren over het restauratievakgebied.

Inmiddels is al een werkplan vervaardigd voor de uit te voeren werkzaamheden. Zie hieronder. Het is opgesteld door restauratiedeskundige Bernard Siera. Hij zal ook bij de uitvoering worden betrokken

Werkplan voor  restauratie van de schuur aan de Korte Broekstraat te Raamsdonk.

Volgorde van de werkzaamheden:

1. Pannen afnemen en sorteren
2. Potdekselwerk verwijderen
3. Metselwerk aan fundering herstellen en voegen
4. Rechtzetten van de constructie en schoren aanbrengen
5. Vervangen constructie onderdelen van de wanden
6. Herstel kapconstructie en panlatten
7. Pannen en nokvorsten leggen
8. Beschieting wanden met lichtopeningen aanbrengen
9. Deur afhangen
10. Behandelen potdekselwerk etc. met koolteer of vervangend middel.
11. Conservering

Ad 1: Pannen afnemen
Beginnen met het afnemen en sorteren van de Oude Hollandse dakpannen. Door met een kleine hamer de pannen te bekloppen kan aan de klank de kwaliteit worden bepaald. Bij een heldere klank is de kwaliteit goed, bij een doffe klank minder goed of slecht. Vervolgens het riet, stro of hooi verwijderen en afvoeren. Daarna de kapconstructie afdekken d.m.v. dekzeilen.

Ad 2: Beschieting verwijderen
Voorzichtig (van boven naar onder)losmaken van deze beschieting is gewenst om zoveel mogelijk delen te kunnen hergebruiken. Opnieuw te gebruiken delen spijkervrij en schoonmaken, daarna opslaan op een droge plek.

Ad 3: Herstel metselwerk fundering
Voordat daadwerkelijk kan worden begonnen met het rechtzetten van het geheel, dient eerst de gemetselde voet onder de houten constructie te worden hersteld. Uitgangspunt is om een zelfde steensoort en metselverband als de bestaande te gebruiken . Losliggende stenen schoonbikken en opnieuw gebruiken. Voegverhouding afstemmen op het bestaande. Eventueel d.m.v. proefstukjes.
Het kan noodzakelijk zijn om (plaatselijk) een betonplaat met wapening aan te brengen om het draagvlak te vergroten.

Ad 4: Recht zetten van de constructie
Door het afnemen van het potdekselwerk van de wanden verdwijnt het verband tussen de staanders. Om verder scheef zakken of instorten te voorkomen moet eerst (per wand) worden bekeken of het nodig is om (tijdelijke?) schoren aan te brengen.

Ad 5: Vervangen constructie onderdelen
Na het rechtzetten kan worden beoordeeld welke onderdelen van de (eikenhouten?) constructie vervangen moeten worden. Hierbij is het van belang deze onderdelen te bewerken naar voorbeeld van de bestaande.  Toepassing van soortgelijk sloophout geeft waarschijnlijk het mooiste resultaat.

Ad 6: Herstel kapconstructie
Na het controleren en vervangen van in slechte staat verkerende sporen gordingen en nok, nieuwe panlatten aanbrengen.

Ad 7: Pannen en nokvorsten leggen
Voordat de bestaande panlatten worden verwijdert, is het raadzaam om eerst de onderlinge verdeling op een panlat over te nemen. Om de Oude Hollandse pannen per rij van onder naar boven goed op elkaar te laten aansluiten, is het noodzakelijk om ze vooraf te sorteren op gelijke ronding.

Ad 8: Beschieting wanden met lichtopeningen aanbrengen
Werkend van onder naar boven de nieuwe en oude delen nagelen op de onderliggende constructie. Nagels met gebruik van een drevel dieper slaan.

Ad 9: Deur afhangen
Zo nodig eerst herstellen, daarna afhangen met bestaand hang en sluitwerk.

Ad 10: Behandelen potdekselwerk etc. met koolteer of vervangend middel.
Oorspronkelijk was het gebruikelijk de delen te behandelen met koolteer of carboleum. Om de juiste karakteristieke uitstraling te bereiken is het gebruik van koolteer de beste optie. Bovendien geeft dit een uitstekende bescherming aan het hout,  maar helaas is dit niet meer te koop in Nederland. In België schijnt het nog wel in de handel te zijn en mag het kennelijk nog gebruikt worden. Als het gebruik van koolteer op bezwaren stuit, dient een vervangend middel te worden gebruikt om de delen zwart af te werken.

Ad 11: Conservering tegen houtworm etc.
Het verdiend aanbeveling om het houtwerk te behandelen met een houtwormbestrijdingsmiddel door middel van spuiten of met de kwast.